9–11 Νοε 2026
Συνεδριακό Κέντρο Νικόλαος Γερμανός - Περίπτερο 8
Ζώνη ώρας Europe/Athens

Η γλώσσα της λογοτεχνίας στην καταλογογράφηση: από τη γλωσσική και φιλολογική προσέγγιση στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης

9 Νοε 2026, 1:00 μ.μ.
15m
Κύρια Αίθουσα Α'

Κύρια Αίθουσα Α'

Αναλυτική παρουσίαση: (15') Τεχνητή Νοημοσύνη στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Τεχνητή Νοημοσύνη στις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες

Ομιλητής

Αγγελική Μπαμνιώτη (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος)

Περιγραφή

Η καταλογογράφηση λογοτεχνικών τεκμηρίων σε διαφορετικές γλώσσες αποτελεί ένα πεδίο στο οποίο η βιβλιοθηκονομική πρακτική συναντά τη γλωσσολογία, τη φιλολογία και τη μετάφραση. Η βιβλιογραφική περιγραφή ενός λογοτεχνικού έργου δεν αφορά μόνο την αποτύπωση των τυπικών χαρακτηριστικών του, αλλά προϋποθέτει συχνά την κατανόηση της γλώσσας, της γραφής, του λογοτεχνικού είδους, της σχέσης πρωτοτύπου και μετάφρασης, καθώς και των διαφορετικών μορφών με τις οποίες ένα όνομα ή ένας τίτλος μπορεί να εμφανίζεται στον κατάλογο.
Η εισήγηση εξετάζει ζητήματα που προκύπτουν κατά την καταλογογράφηση λογοτεχνικών τεκμηρίων σε ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και άλλες γλώσσες, με έμφαση στη μεταγραφή και τον μεταγραμματισμό ονομάτων και τίτλων, στην καταγραφή της γλώσσας του έργου, στην αναγνώριση του πρωτότυπου τίτλου και στη σύνδεση πρωτότυπων και μεταφρασμένων εκδόσεων. Παράλληλα, διερευνάται ο ρόλος της φιλολογικής γνώσης στην ακριβή αναγνώριση και απόδοση του λογοτεχνικού περιεχομένου και των θεματικών χαρακτηριστικών ενός έργου.
Στο τελευταίο μέρος εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησης εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης ως βοηθητικών εργαλείων στην καταλογογραφική διαδικασία: στην αναγνώριση γλώσσας, στη μεταγραφή ονομάτων και τίτλων, στον εντοπισμό πρωτότυπων έργων και μεταφράσεων, στην απόδοση θεματικών όρων και στην αναγνώριση του λογοτεχνικού είδους. Η εισήγηση θέτει, τέλος, το ζήτημα των ορίων της αυτοματοποίησης και της ανάγκης διατήρησης του γλωσσικού, φιλολογικού και βιβλιοθηκονομικού ελέγχου από τον επαγγελματία καταλογογράφο.

Περίληψη (Αγγλικά)

The cataloguing of literary documents in different languages ​​is a field in which library practice meets linguistics, philology and translation. The bibliographic description of a literary work is not only about capturing its formal characteristics, but often presupposes an understanding of the language, the script, the literary genre, the relationship between the original and the translation, as well as the different forms in which a name or title may appear in the catalog.
The paper examines issues that arise during the cataloguing of literary documents in Greek, English, French, Italian and other languages, with emphasis on the transcription and transliteration of names and titles, the recording of the language of the work, the identification of the original title and the connection of original and translated editions. At the same time, the role of philological knowledge in the accurate recognition and rendering of the literary content and thematic characteristics of a work is explored.
The last part examines the possibility of utilizing Artificial Intelligence tools as auxiliary tools in the cataloguing process: in language recognition, in the transcription of names and titles, in the identification of original works and translations, in the rendering of thematic terms and in the identification of the literary genre. The paper finally raises the issue of the limits of automation and the need to maintain linguistic, philological and library control by the professional cataloger.

Λέξεις Κλειδιά Καταλογογράφηση, Λογοτεχνία, Πολυγλωσσία, Γλωσσολογία, ΤΝ
Τίτλος (Αγγλικά) The language of literature in cataloging: from the linguistic and philological approach to the use of Artificial Intelligence
Λέξεις Κλειδιά (Αγγλικά) Cataloguing, Literature, Multilingualism, Linguistics, AI

Author

Αγγελική Μπαμνιώτη (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος)

Υλικό Εισήγησης

Δεν υπάρχει υλικό ακόμα.