32o Π.Σ.Α.Β.

Philip Schreur is currently the Deputy University Librarian at Stanford University. He earned a PhD from Stanford in Medieval music theory and an MLIS from the University of California, Berkeley. He has overseen linked-data project development for the Stanford University Libraries (SUL) including the role of co-Principal Investigator for the Mellon-funded initiative called Linked Data for...

Η λειτουργική μετάβαση των βιβλιοθηκών σε νέα πληροφοριακά συστήματα συνιστά μια πολυδιάστατη πρόκληση. Μεταξύ άλλων διεργασιών, η σε βάθος αποκωδικοποίηση αυτής της οργανωσιακής μετάπτωσης απαιτεί την ανάλυση αδόμητων ποιοτικών δεδομένων, μια εγγενώς χρονοβόρα διαδικασία. Με την ενσωμάτωση των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs), αναδεικνύεται η δυναμική προηγμένων υπολογιστικών προσεγγίσεων...

Τα Ακαδημαϊκά Ιδρύματα αποτελούν τους κατεξοχήν χώρους διαρκούς δημιουργίας νέας γνώσης με ιδιαίτερες και αυξημένες ανάγκες προβολής και διαχείρισης. Παράλληλα, αποτελούν και φορείς διατήρησης υπάρχουσας ιστορικής γνώσης καθώς διαθέτουν πλούσια ιστορικά αρχεία. Ο «Συν-Τόπος» διαμορφώνεται ως ένας καινοτόμος ψηφιακός κόμβος ανοιχτής επιστήμης (open science), όπου η διασύνδεση και ο...

Η ευρεία διάδοση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην ανώτατη εκπαίδευση δημιουργεί νέα δεδομένα στον τρόπο με τον οποίο οι φοιτητές αναζητούν, αξιολογούν, επεξεργάζονται και αξιοποιούν πληροφορίες για ακαδημαϊκούς σκοπούς. Τα συστήματα ΤΝ δεν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως εναλλακτικά μέσα αναζήτησης, αλλά δύνανται να διαμεσολαβούν σε διαφορετικά στάδια της πληροφοριακής διαδικασίας,...

Παρόλο που οι παραδοσιακές μετρικές και τα μοντέλα που βασίζονται σε ερωτηματολόγια, όπως το LibQUAL+, παρέχουν πολύτιμα θεμέλια για την αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, ενδέχεται να μην αποτυπώνουν πλήρως το εύρος και το βάθος των εξελισσόμενων εμπειριών των χρηστών. Καθώς οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες μετατρέπονται όλο και περισσότερο σε διαδραστικούς κόμβους...

Περίληψη
Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και η ευρεία διάδοση εργαλείων παραγωγικής ΤΝ μεταβάλλουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες αναζητούν, αξιολογούν, επεξεργάζονται και διαμοιράζονται την πληροφορία. Στο νέο αυτό περιβάλλον, οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο τους, όχι μόνο ως χώροι πρόσβασης και διαχείρισης πληροφοριακών πόρων,...

Η καταλογογράφηση λογοτεχνικών τεκμηρίων σε διαφορετικές γλώσσες αποτελεί ένα πεδίο στο οποίο η βιβλιοθηκονομική πρακτική συναντά τη γλωσσολογία, τη φιλολογία και τη μετάφραση. Η βιβλιογραφική περιγραφή ενός λογοτεχνικού έργου δεν αφορά μόνο την αποτύπωση των τυπικών χαρακτηριστικών του, αλλά προϋποθέτει συχνά την κατανόηση της γλώσσας, της γραφής, του λογοτεχνικού είδους, της σχέσης...

Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) μετασχηματίζει τις ακαδημαϊκές πρακτικές, αναδεικνύοντας την ανάγκη οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο τους ως πυλώνες ψηφιακού και πληροφοριακού γραμματισμού. Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει μια συνεργατική πρωτοβουλία της Βιβλιοθήκης του Deree, The American College of Greece, μέσα από τη σύμπραξη βιβλιοθηκονόμων,...

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ταχεία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις υπηρεσίες πληροφόρησης δημιουργούν νέες δυνατότητες, αλλά και σημαντικές προκλήσεις για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες. Η παρούσα εργασία προσεγγίζει τη βιβλιοθήκη ως ένα ανοικτό και ανθρωποκεντρικό οικοσύστημα γνώσης, στο οποίο το φυσικό και ψηφιακό τεκμήριο, τα δεδομένα, οι ευφυείς τεχνολογίες και η ανθρώπινη...

Το εργαστήριο απευθύνεται σε βιβλιοθηκονόμους ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών που επιθυμούν να κατανοήσουν τη διασύνδεση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων με μηχανές αναζήτησης επιστημονικής βιβλιογραφίας που αξιοποιούν τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης. Συγκεκριμένα, θα συζητήσουμε για το πώς το ChatGPT συνδέεται με το Consensus (https://consensus.app/) μέσω του πρωτοκόλλου Model Context Protocol ως...

Η προσβασιμότητα αποτελεί πλέον κρίσιμο στοιχείο του ψηφιακού μετασχηματισμού στην ανώτατη εκπαίδευση, καθώς τα πανεπιστήμια εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από διασυνδεδεμένες ψηφιακές υπηρεσίες, ακαδημαϊκά πληροφοριακά συστήματα και σύγχρονα και ασύγχρονα περιβάλλοντα ηλεκτρονικής μάθησης. Ωστόσο, πολλά πανεπιστημιακά συστήματα εξακολουθούν να παρουσιάζουν εμπόδια προσβασιμότητας που...

Η ισότιμη πρόσβαση Κωφών και βαρήκοων φοιτητών/τριών στις υπηρεσίες των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών παραμένει σχεδόν αδιερεύνητο πεδίο στην ελληνική πραγματικότητα. Διεθνείς οργανισμοί, όπως η American Library Association (ALA), έχουν διατυπώσει συγκεκριμένες συστάσεις καλής πρακτικής-εκπαίδευση προσωπικού σε τεχνολογίες απομακρυσμένης επικοινωνίας, διάθεση διερμηνέων για δημόσιες εκδηλώσεις...

Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες είναι ένα σημαντικό και κρίσιμο κομμάτι της ακαδημαϊκής ζωής, λειτουργώντας ως ουσιαστικοί δημοκρατικοί χώροι και φορείς παροχής πρόσβασης στη γνώση, την πληροφορία και την έρευνα, τόσο στο εκπαιδευτικό προσωπικό, τους φοιτητές και τις φοιτήτριες, αλλά και στο ευρύτερο κοινό. Τα τελευταία χρόνια πολιτικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες έχουν διαμορφώσει ...

Βαλεντίνη Καμπατζά, Η συνεργασία Τεχνητής και Ανθρώπινης Νοημοσύνης με σκοπό τη δημιουργία βιώσιμων βιβλιοθηκών
(Αναπλ. Καθηγήτρια «Ελληνικής-Γαλλικής Λογοτεχνίας» στο ΔΙ.ΠΑ.Ε. και λογοτέχνιδα, Θεσσαλονίκη – vkambatza@gmail.com)

Περίληψη – Η παρούσα μελέτη συνιστά μια θεωρητική και ιστορική ανασκόπηση της εξέλιξης των Βιβλιοθηκών και του ρόλου των βιβλιοθηκονόμων στο πλαίσιο δημιουργίας...

Η Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών και το Μουσείο Ιστορίας του ΕΚΠΑ σχεδίασαν και υλοποίησαν τον 9ο Μαθητικό Διαγωνισμό «Τα εκθέματα του μουσείου μέσα από τα μάτια των μαθητών» με θέμα «Είναι τα μαθηματικά παντού;». Η δράση αξιοποίησε τις συλλογές, τα εκθέματα και το εκπαιδευτικό υλικό των δύο φορέων, προσφέροντας στους μαθητές την ευκαιρία να προσεγγίσουν τα μαθηματικά μέσα από τη...

Τα τελευταία χρόνια, οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες διευρύνουν τον ρόλο τους, αναπτύσσοντας ένα ευρύ φάσμα νέων υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της ακαδημαϊκής κοινότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματικότερη υποστήριξη των φοιτητών και στην ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Παράλληλα, το συνεχώς εξελισσόμενο πληροφοριακό και τεχνολογικό περιβάλλον μεταβάλλει...

Η παρούσα ανακοίνωση προτείνει ένα συμμετοχικό μοντέλο πληροφοριακής και πολιτιστικής παιδείας που συνδέει τρεις διαφορετικούς χώρους παραγωγής και διακίνησης της γνώσης: τη βιβλιοθήκη, το Μουσικό Σχολείο και μια μεγάλη ψηφιακή κοινότητα αφιερωμένη στον Νίκο Καββαδία. Αφετηρία αποτελεί η διαπίστωση ότι η πρόσληψη ενός λογοτεχνικού και μουσικού έργου διαμορφώνεται σήμερα ταυτόχρονα μέσα από...

Οι βιβλιοθήκες αποτελούν σύγχρονους θεσμούς πληροφόρησης, μάθησης, πολιτισμού και κοινωνικής συμμετοχής. Η λειτουργία τους δεν περιορίζεται πλέον στη συλλογή, οργάνωση και διάθεση πληροφοριακών πόρων, αλλά επεκτείνεται στην ανάπτυξη υπηρεσιών, προγραμμάτων και δράσεων που ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες εκπαιδευτικές, πληροφοριακές και κοινωνικές ανάγκες των κοινοτήτων. Στο σύγχρονο...

Η κινητικότητα προσωπικού (Erasmus+ Staff Weeks) αποτελεί καθιερωμένο εργαλείο διεθνοποίησης, ένα πεδίο που έχει εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίες από περιθωριακή δραστηριότητα σε κεντρικό άξονα πολιτικής (de Wit & Altbach, 2021). Ωστόσο, πρόσφατη εμπειρική έρευνα δείχνει ότι η ίδια η συμμετοχή σπάνια μεταφράζεται σε διαρκή θεσμική αλλαγή, παραμένοντας συχνά μεμονωμένη εμπειρία χωρίς...

Ο γραφειοκρατικός διοικητικός μηχανισμός και η διεκπεραιωτική κουλτούρα του δημοσίου τομέα μετατρέπουν συχνά μικρής κλίμακας ζητήματα σε θεσμικές κρίσεις στο περιβάλλον των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Το παρόν άρθρο εξετάζει τους μηχανισμούς δυσλειτουργικότητας στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, εστιάζοντας στα σημεία που εμποδίζουν την ομαλή καθημερινή της λειτουργία, όπως η καθυστερημένη διοικητική...

Ο σκοπός του εργαστηρίου είναι να αναδειχθεί έμπρακτα ο ρόλος του/της Research Librarian (ερευνητικό βιβλιοθηκονόμο) αξιοποιώντας παράλληλα τις πρακτικές Ανοικτής Επιστήμης μέσα από το πλαίσιο της ενσωματωμένης βιβλιοθηκονομίας (embedded librarianship). Για πρακτικούς και εύληπτους λόγους το εργαστήριο χρησιμοποιεί ως παράδειγμα την περίπτωση των **συστηματικών ανασκοπήσεων...

Το τμήμα καταλόγων κάθε εθνικής βιβλιοθήκης κατέχει έναν κομβικό ρόλο στο οικοσύστημα των βιβλιοθηκών της χώρας. Διασφαλίζει τη λειτουργία της ως το βιβλιογραφικό και καταλογογραφικό κέντρο της χώρας, διαμορφώνει πολιτικές για όλες τις βιβλιοθήκες, υιοθετεί πρότυπα και εκπροσωπεί τη χώρα σε διεθνή φόρα και ενώσεις. Παράλληλα, το σύγχρονο περιβάλλον των βιβλιοθηκών απαιτεί δυναμικές στρατηγικές...

Η παρούσα εργασία μελετά τη χρήση των γλωσσικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στο ακαδημαϊκό περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα εξετάζεται ένα σύνολο δεδομένων αποτελούμενο από φοιτητικές εργασίες. Οι εργασίες δόθηκαν στα πλαίσια του μαθήματος Πρότυπα Μουσειακής Περιγραφής, στο τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Για τη διερεύνηση...

Το εργαστήριο «Το Turnitin είπε… Και τώρα;» εστιάζει στην πρακτική αξιοποίηση του Turnitin και σύγχρονων εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής ακεραιότητας. Αφετηρία αποτελεί η αναφορά του Turnitin και το ερώτημα που συχνά ακολουθεί ένα αποτέλεσμα: τι σημαίνει πραγματικά και πώς πρέπει να το αξιολογήσουμε;

Μέσα από πρακτικά παραδείγματα και εφαρμογές, οι συμμετέχοντες θα...

Η αξιοποίηση των δεδομένων που συλλέγονται από τις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και τη συνεχή βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η επεξεργασία και η οπτικοποίηση των στοιχείων αυτών προϋποθέτουν κατάλληλα εργαλεία επιχειρηματικής ευφυΐας (Business Intelligence), τα οποία επιτρέπουν την ανάλυση, τη σύνθεση και την ερμηνεία μεγάλου...

Σκοπός της εισήγησης είναι η παρουσίαση του μοντέλου που αναπτύσσει η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου για τη φιλοξενία και υποστήριξη ηλεκτρονικών καταλόγων συνεργαζόμενων ειδικών βιβλιοθηκών, μέσω του ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος βιβλιοθήκης ανοικτού κώδικα Koha, με μελέτη περίπτωσης τη συνεργασία με την Πρότυπη Αθλητική Βιβλιοθήκη ΑΘΛΕΙΝ.
Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης υποδομής...

Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει την τεχνική υλοποίηση και τη μεθοδολογία μετάπτωσης του Βιβλιολογικού Εργαστηρίου «Φίλιππος Ηλιού» (ΒΕΦΗ) από ένα παρωχημένο, προσαρμοσμένο (ad hoc) σύστημα εικοσαετίας στο σύγχρονο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης βιβλιοθηκών Koha, με πλήρη υιοθέτηση του διεθνούς βιβλιοθηκονομικού προτύπου MARC21.

Το έργο χαρακτηρίστηκε από υψηλό βαθμό τεχνικής...

Ο σκοπός του έργου είναι η Ανάπτυξη μιας πλατφόρμας υπηρεσιών βασισμένης σε ένα ολοκληρωμένο κεντρικό σύστημα που θα εξυπηρετεί το σύνολο των βιβλιοθηκών του δικτύου προσφέροντας συνεργατικές υπηρεσίες (System as a Service – SaaS).
Εν παραλλήλω θα υπάρχουν τα τοπικά συστήματα συνδεδεμένα με πλήρη διαλειτουργικότητα με την κεντρική πλατφόρμα.
Στο έργο συμμετέχουν 46 Βιβλιοθήκης...

Οι σύγχρονες βιβλιοθήκες δεν περιορίζονται πλέον στον παραδοσιακό τους ρόλο ως χώροι πρόσκτησης έντυπου και ηλεκτρονικού υλικού, διαχείρισης του και πρόσβασης στην πληροφορία. Λειτουργούν όλο και περισσότερο ως χώροι όπου τα μέλη τους, εγγεγραμμένα και μη, συναντιόνται, συμμετέχουν σε δράσεις, ανταλλάζουν ιδέες και έρχονται σε επαφή με πολιτιστικές δράσεις.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο η έννοια...

Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, ως κεντρικοί κόμβοι γνώσης και μάθησης εντός των πανεπιστημίων (Nuriddinova et al., 2026), καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο τους υιοθετώντας συμμετοχικές προσεγγίσεις που εμπλέκουν ενεργά κοινότητες εθελοντών στη δημιουργία νέου περιεχομένου (Birk et al., 2024), ενδυναμώνουν τον ρόλο των εθελοντικών κοινοτήτων και διευκολύνουν την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση...

Οι Ευρωπαϊκές Συμμαχίες Πανεπιστημίων αποτελούν μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, ενισχύοντας τη διεθνή συνεργασία, την κινητικότητα φοιτητών και προσωπικού, τη διεπιστημονική εκπαίδευση και την προώθηση καινοτομίας. Η ανάπτυξη αυτών των συμμαχιών δημιουργεί νέες απαιτήσεις για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, οι οποίες...

Όσο οι ελληνικές ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες υποστηρίζουν έμπρακτα πτυχές της Ανοικτής Επιστήμης εμπλουτίζοντας τις υπηρεσίες τους για την υποστήριξη έρευνας, τόσο μπορεί να πολλαπλασιαστεί ο αντίκτυπός τους και να ενδυναμωθεί η εμπιστοσύνη της ακαδημαϊκής κοινότητας προς αυτές. Υπό προϋποθέσεις μπορούν να αναγνωρίζονται και ως ενεργοί εταίροι έρευνας και εκπαίδευσης, και όχι απλώς διοικητικές...

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων που σχετίζονται με την Ανοικτή Επιστήμη (Open Science) αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για τα ευρωπαϊκά ερευνητικά οικοσυστήματα, καθώς οι απαιτήσεις των χρηματοδοτικών φορέων και η μετάβαση προς περισσότερο διαφανείς, υπεύθυνες και συνεργατικές πρακτικές έρευνας δημιουργούν νέες ανάγκες για τους ερευνητές. Παρά τις σημαντικές θεσμικές εξελίξεις, εξακολουθεί να...

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται το ABACUS (Academic Bibliometrics & Assessment Computational Utility Service), η ενιαία εθνική πλατφόρμα επισκόπησης της ερευνητικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, μαζί με την έκθεση αποτύπωσης της ελληνικής ερευνητικής παραγωγής και της Ανοικτής Επιστήμης. Η πλατφόρμα τελεί υπό τη διακυβέρνηση του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (HEAL-Link), ο...

Η ελληνική βιβλιοθηκονομική κοινότητα έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια σημαντικές ψηφιακές υπηρεσίες και εργαλεία υποστήριξης των χρηστών. Ωστόσο, οι γεωγραφικές συλλογές που διατηρούνται σε βιβλιοθήκες, αρχεία, ερευνητικά ιδρύματα και άλλους πολιτιστικούς φορείς της Ελλάδας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό διάσπαρτες χωρίς ενιαία ψηφιακή αποτύπωση.
Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία παρουσιάζει...

Η υπηρεσία «Εύδοξος» αποτελεί επί σειρά ετών το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα ηλεκτρονικής διαχείρισης και διανομής ακαδημαϊκών συγγραμμάτων, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη και εμπλουτισμό των συλλογών των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών μέσω της ετήσιας χρηματοδότησής τους για την προμήθεια διδακτικών συγγραμμάτων. Παρά τη διαχρονική συμβολή της στην ανάπτυξη των συλλογών, δεν έχει...

Με εφαλτήριο τις συλλογές των ομοιοτύπων στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και τη Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η εργασία αυτή στοχεύει να αναδείξει την αξία αυτών των τεκμηρίων σε μια βιβλιοθήκη, καθώς επίσης και τα ανοικτά ζητήματα σε ό,τι αφορά στην αναγνώριση και την περιγραφή τους. Επιπροσθέτως, θα εξεταστούν οι λόγοι που καθιστούν...

Η συγκρότηση Τμήματος Μουσείου και Ιστορικού Αρχείου στη Διεύθυνση μιας πανεπιστημιακής Βιβλιοθήκης συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάδειξη του ρόλου του πανεπιστημιακού αρχείου ως πολύτιμης ιστορικής πηγής για το Ίδρυμα. Η συστηματική καταγραφή, ο εντοπισμός, η διάσωση, η ταξινόμηση, η αρχειοθέτηση, η ψηφιοποίηση και η διάθεση των τεκμηρίων συντελούν καθοριστικά στη διαμόρφωση και διατήρηση της...

Η σύγχρονη ακαδημαϊκή πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη πίεση για συνεχή παραγωγή επιστημονικών δημοσιεύσεων, στο πλαίσιο της κουλτούρας «δημοσίευσε ή χάνεσαι» (publish or perish). Η πίεση αυτή συνδέεται με ζητήματα επιστημονικής ακεραιότητας, όπως η παραποίηση δεδομένων, η επιλεκτική αναφορά αποτελεσμάτων και άλλες προβληματικές ερευνητικές πρακτικές. Σκοπός της παρούσας εργασίας...

Οι σύγχρονες ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες καλούνται να σχεδιάζουν υπηρεσίες, χώρους και ψηφιακά περιβάλλοντα που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των χρηστών τους. Το εργαστήριο εισάγει τους συμμετέχοντες στις βασικές αρχές του Σχεδιασμού με Επίκεντρο τον Χρήστη (User Experience Design – UXD), αξιοποιώντας τη διεθνώς αναγνωρισμένη μεθοδολογία Double Diamond (Δρόμος του Διαμαντιού) ως...

Κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας τους, οι ελληνικές βιβλιοθήκες εξελίχθηκαν παράλληλα με τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της χώρας. Η παρούσα έρευνα επικεντρώνεται στην επίδραση των δικτατορικών καθεστώτων στις βιβλιοθήκες κατά τον 20ό αιώνα, με ιδιαίτερη έμφαση σε δύο διακριτές αλλά αλληλένδετες περιόδους λογοκρισίας. Η πρώτη εξεταζόμενη περίοδος είναι η εθνικοσοσιαλιστική...

Η ταχεία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στις διαδικασίες παραγωγής, οργάνωσης, τεκμηρίωσης, ανάκτησης και διάχυσης της γνώσης μετασχηματίζει τη λειτουργία των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών και τον ρόλο τους ως θεσμών μνήμης και δημοκρατίας. Σε ένα οικοσύστημα όπου δεδομένα και μηχανές συμμετέχουν ευρέως στη διαμόρφωση και ιεράρχηση της πληροφορίας, το κρίσιμο ζήτημα είναι υπό ποιες...

Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει μέρος εν εξελίξει διδακτορικής έρευνας που διερευνά τον επαναπροσδιορισμό της βιβλιοθήκης στη μετά-covid, ψηφιακά επιταχυνόμενη εποχή. Εστιάζει στη βιβλιογραφική επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο οι κυριότερες διεθνείς και ευρωπαϊκές βιβλιοθηκονομικές οργανώσεις (IFLA, EBLIDA και UNESCO, καθώς και ALA, CILIP, OCLC και ACRL) αντιλαμβάνονται και καθοδηγούν τον...

Οι βιβλιοθήκες λειτουργούν σε ένα εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από συνεχείς οργανωτικές, τεχνολογικές και επαγγελματικές μεταβολές, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διατήρηση της εργασιακής ευημερίας των εργαζομένων. Μία προσέγγιση που μπορεί να συμβάλει στην προσαρμογή των εργαζομένων σε αυτές τις μεταβολές είναι το job crafting. Η έννοια του job crafting αυτή περιγράφει...

Η κοινωνική αποστολή και το προφίλ ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού ιδρύματος —και κατ' επέκταση της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης— κρίνονται από τη δέσμευσή του στην ισότητα, την προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη. Η παρούσα εισήγηση αναδεικνύει τις δράσεις κοινωνικής ευθύνης και κουλτούρας συμπερίληψης της Βιβλιοθήκης John S. Bailey του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδας, με έμφαση στην ουσιαστική...

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δημιουργεί νέες δυνατότητες υποστήριξης και αυτοματοποίησης επιμέρους εργασιών για την παραγωγή προσβάσιμων συγγραμμάτων, με στόχο την ισότιμη πρόσβαση των φοιτητών με αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ) στο εκπαιδευτικό υλικό. Εργασίες όπως η οπτική αναγνώριση χαρακτήρων (OCR), η επεξεργασία πινάκων και μαθηματικού περιεχομένου, καθώς και η παραγωγή...

Η ραγδαία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στις υπηρεσίες των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών εγείρει σύνθετα δεοντολογικά ερωτήματα, τα οποία συχνά παραμένουν αόρατα στην καθημερινή πρακτική. Το προτεινόμενο εργαστήριο, πιλοτικά εφαρμοσμένο στο πλαίσιο του CIVIS BIP & Staff Week (Μασσαλία, 2026), προσκαλεί τους/τις συμμετέχοντες/ουσες σε μια βιωματική διαδικασία δεοντολογικής διαβούλευσης πάνω...

Η προσβασιμότητα στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποτελεί πεδίο συνεχούς εξέλιξης, όπου η τεχνική και λειτουργική υποστήριξη διασταυρώνεται με την καθημερινή ακαδημαϊκή πραγματικότητα των ατόμων με αναπηρία. Συχνά, η υποστήριξη των φοιτητών και φοιτητριών με αναπηρία προσεγγίζεται κυρίως μέσα από τη διεκπεραίωση των αιτημάτων και την παραγωγή κατάλληλα διαμορφωμένου υλικού. Η παρούσα εργασία...

Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, η διεύρυνση της ψηφιακής πληροφορίας και οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της ακαδημαϊκής έρευνας δημιουργούν νέες ευκαιρίες, αλλά και νέες μορφές ανισότητας ως προς την πρόσβαση στη γνώση. Παράλληλα με τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, αναδεικνύονται οι ανισότητες στην πρόσβαση στην πληροφορία και στις ψηφιακές τεχνολογίες, οι οποίες επηρεάζουν...

Η παρούσα εισήγηση σκοπεύει να αναδείξει την ολοκλήρωση της διαδικασίας σύνδεσης της Προσβάσιμης Πολυτροπικής Ηλεκτρονικής Βιβλιοθήκης για εντυποανάπηρους αναγνώστες AMELib με το Accessible Books Consortium (ABC). Η διασύνδεση αυτή, επιστέγασμα πολύχρονων προσπαθειών της Ομάδας Προσβασιμότητας του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ), επιτρέπει στην AMELib να προσφέρει σε...

Στο σύγχρονο πανεπιστημιακό περιβάλλον, η ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη εξελίσσεται από χώρο παροχής πληροφοριακών πόρων σε ενεργό εταίρο της ακαδημαϊκής κοινότητας, υποστηρίζοντας την εκπαίδευση, την έρευνα και τη φοιτητική εμπειρία. Η εισήγηση παρουσιάζει τη στρατηγική εξωστρέφειας της Βιβλιοθήκης John S. Bailey του Deree – The American College of Greece, η οποία βασίζεται στην ανάπτυξη συνεργασιών...