Ομιλητής
Περιγραφή
Η σύγχρονη ακαδημαϊκή πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη πίεση για συνεχή παραγωγή επιστημονικών δημοσιεύσεων, στο πλαίσιο της κουλτούρας «δημοσίευσε ή χάνεσαι» (publish or perish). Η πίεση αυτή συνδέεται με ζητήματα επιστημονικής ακεραιότητας, όπως η παραποίηση δεδομένων, η επιλεκτική αναφορά αποτελεσμάτων και άλλες προβληματικές ερευνητικές πρακτικές. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του κατά πόσο η προσέγγιση της «Αργής Επιστήμης» (Slow Science) μπορεί να αποτελέσει πλαίσιο ενίσχυσης της ποιότητας, της αξιοπιστίας και της δεοντολογίας στην επιστημονική έρευνα. Η ιδέα της «Αργής Επιστήμης» δεν αντιτίθεται στην επιταχυνόμενη επιστήμη των αρχών του 21ου αιώνα, στη συνεχή ροή δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά με αξιολόγηση από ομοτίμους και στον αντίκτυπό τους, ούτε στα επιστημονικά ιστολόγια, στα μέσα ενημέρωσης, στις δημόσιες σχέσεις και την αυξανόμενη εξειδίκευση και διαφοροποίηση σε όλους τους κλάδους. Ωστόσο, επιμένει στο γεγονός ότι η επιστήμη απαιτεί χρόνο για σκέψη, για μελέτη, δοκιμές και αποτυχίες. Η διακήρυξη υποστηρίζει την αναβίωση και προστασία της αργής επιστήμης, με στόχο τη διασφάλιση της αξιοπιστίας της επιστημονικής έρευνας. Η μελέτη υλοποιήθηκε ως scoping review με βιβλιογραφική αναζήτηση στις βάσεις Scopus και PubMed, εφαρμόζοντας προκαθορισμένα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού. Τα αποτελέσματα οργανώθηκαν θεματικά και ανέδειξαν ότι η υπερβολική έμφαση στην ποσότητα των δημοσιεύσεων λειτουργεί εις βάρος της ποιότητας της παραγόμενης γνώσης. Αντίθετα, η «Αργή Επιστήμη» προωθεί τον αναστοχασμό, τη συνεργασία, την αναπαραγωγή των ερευνητικών αποτελεσμάτων και τη διαφάνεια, στοιχεία που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ερευνητικής ακεραιότητας. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη υπεύθυνης αξιοποίησης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, με σαφή τεκμηρίωση της χρήσης τους και σεβασμό στις αρχές της επιστημονικής δεοντολογίας. Συμπερασματικά, η «Αργή Επιστήμη» προβάλλει ως μια ρεαλιστική και επίκαιρη προσέγγιση που δίνει προτεραιότητα στην ποιότητα έναντι της ποσότητας και μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις σύγχρονες προκλήσεις της ερευνητικής διαδικασίας.
Περίληψη (Αγγλικά)
The contemporary academic landscape is characterized by increasing pressure for the continuous production of scientific publications within the framework of the publish or perish culture. This pressure is associated with issues of research integrity, such as data fabrication, selective reporting of results, and other questionable research practices. The aim of the present study is to investigate whether the Slow Science approach can serve as a framework for enhancing the quality, reliability, and ethics of scientific research. Slow Science is not opposed to the accelerated science of the early twenty-first century, the continuous flow of publications in peer-reviewed scientific journals and their impact, nor to scientific blogs, the media, public relations, and the increasing specialization and diversification across all disciplines. However, it insists on the fact that science requires time for reflection, study, experimentation, and failure. The manifesto advocates the revival and protection of Slow Science with the aim of safeguarding the reliability of scientific research. The study was conducted as a scoping review through a literature search in the Scopus and PubMed databases, applying predefined inclusion and exclusion criteria. The findings were organized thematically and demonstrated that excessive emphasis on the quantity of publications comes at the expense of the quality of the knowledge produced. In contrast, Slow Science promotes reflection, collaboration, the reproducibility of research findings, and transparency, all of which contribute to strengthening research integrity. At the same time, the need for the responsible use of artificial intelligence tools is highlighted, with clear documentation of their use and adherence to the principles of research ethics. In conclusion, Slow Science emerges as a realistic and timely approach that prioritizes quality over quantity and can serve as a counterbalance to the contemporary challenges of the research process.
| Λέξεις Κλειδιά | επιστημονική ακεραιότητα, επιστημονική απάτη, ανασκόπηση |
|---|---|
| Τίτλος (Αγγλικά) | The Slow Science Manifesto as a shield against irresponsible, unethical, and fraudulent scientific research |
| Λέξεις Κλειδιά (Αγγλικά) | research integrity, scientific misconduct, review |