9–11 Νοε 2026
Συνεδριακό Κέντρο Νικόλαος Γερμανός - Περίπτερο 8
Ζώνη ώρας Europe/Athens

Συν-διαμορφώνοντας την προσβάσιμη βιβλιοθήκη: από την παραγωγή υλικού στη βιωματική ακαδημαϊκή εμπειρία

11 Νοε 2026, 11:50 π.μ.
15m
Κύρια Αίθουσα Α'

Κύρια Αίθουσα Α'

Αναλυτική παρουσίαση: (15') Υπηρεσίες πρόσβασης και συμπερίληψης στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Υπηρεσίες πρόσβασης και συμπερίληψης στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες

Ομιλητές

Θεοδώρα – Δέσποινα Κουτσομίχα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Μαρία Λιάρου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

Περιγραφή

Η προσβασιμότητα στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποτελεί πεδίο συνεχούς εξέλιξης, όπου η τεχνική και λειτουργική υποστήριξη διασταυρώνεται με την καθημερινή ακαδημαϊκή πραγματικότητα των ατόμων με αναπηρία. Συχνά, η υποστήριξη των φοιτητών και φοιτητριών με αναπηρία προσεγγίζεται κυρίως μέσα από τη διεκπεραίωση των αιτημάτων και την παραγωγή κατάλληλα διαμορφωμένου υλικού. Η παρούσα εργασία αναδεικνύει ότι η ουσιαστική συμπερίληψη προϋποθέτει παράλληλα την καλλιέργεια αμοιβαίας κατανόησης, την ευαισθητοποίηση της ευρύτερης ακαδημαϊκής κοινότητας και την προσαρμογή των παρεχόμενων υπηρεσιών στη βιωμένη εμπειρία των ατόμων με αναπηρία.
Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η αναστοχαστική διερεύνηση της διαδικασίας συν-διαμόρφωσης ενός προσβάσιμου ακαδημαϊκού περιβάλλοντος. Ειδικότερα, η μελέτη εξετάζει τη μετάβαση από την παραγωγή προσβάσιμου υλικού (όπως αρχεία Braille, προσβάσιμα PDF/EPUB, ακουστικό υλικό και υποστηρικτική τεχνολογία) στη διαμόρφωση μιας συμπεριληπτικής καθημερινότητας, αναδεικνύοντας τα αόρατα εμπόδια, ενισχύοντας την ετοιμότητα των δομών και αναγνωρίζοντας τον ρόλο των ατόμων με αναπηρία ως ενεργών συν-διαμορφωτών των υπηρεσιών.
Η έρευνα σχεδιάστηκε ως μελέτη περίπτωσης. Αρχικά, παρατίθενται τα στάδια παραγωγής, οι προδιαγραφές επεξεργασίας υλικού (OCR, PDF/UA, EPUB3, προσβάσιμη βιβλιοθήκη AMELib) και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι βιβλιοθηκονόμοι. Στη συνέχεια, η αυτοεθνογραφική αφήγηση της φοιτήτριας με οπτική αναπηρία αποτυπώνει τον τρόπο μελέτης, τον απαιτούμενο χρόνο και τις προσαρμογές που χρειάστηκαν στην καθημερινότητά της, ενώ για τη ζωντανή αναπαράσταση των αλληλεπιδράσεων αξιοποιείται η τεχνική των βινιετών (vignette technique). Η θεματική ανάλυση των δεδομένων εστιάζει στην αφήγηση της φοιτήτριας, αναδεικνύοντας πώς η γνώση του τεχνικού πλαισίου βοηθά να ερμηνευτούν οι εμπειρίες που περιγράφει και να αναγνωριστούν σημεία πιθανής βελτίωσης στην παρεχόμενη υποστήριξη.

Περίληψη (Αγγλικά)

Accessibility in Higher Education represents a continuously evolving field, where technical and operational support intersects with the daily academic reality of students with disabilities. Support for students with disabilities is often approached as an administrative task centered on fulfilling individual requests and preparing adapted material. This paper shows that genuine inclusion calls for mutual understanding, awareness across academic environment, and services responsive to the lived experiences of individuals with disabilities.
The purpose of this paper is to critically investigate the co-creation of an accessible academic environment. In particular, the study explores the transition from creating accessible material (such as Braille files, accessible PDFs/EPUBs, audio resources and assistive technology) to fostering an inclusive everyday environment. It highlights invisible barriers, enhances institutional readiness and recognizes people with disabilities as active co-creators of these services.
The research was designed as a case study. It first presents the production stages, the processing standards (OCR, PDF/UA, EPUB3, accessible library AMELib), along with the operational challenges faced by librarians. Next, the autoethnographic narrative of a student with visual impairment captures her study habits, time demands and daily adjustments, using the vignette technique to vividly recreate these key interactions. Centered on the student’s narrative, the thematic analysis demonstrates how technical context helps interpret her described experiences and identify areas for improving support services.

Λέξεις Κλειδιά συμπερίληψη, προσβασιμότητα, αναπηρία, αυτοεθνογραφία, ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες
Τίτλος (Αγγλικά) Co-creating the accessible library: from material production to the lived academic experience
Λέξεις Κλειδιά (Αγγλικά) inclusion, accessibility, impairment, autoethnography, academic libraries

Authors

Θεοδώρα – Δέσποινα Κουτσομίχα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Κυριακή Καραθάνου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Μαρία Λιάρου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Mr Παύλος Σίσκος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

Υλικό Εισήγησης

Δεν υπάρχει υλικό ακόμα.