9–11 Νοε 2026
Συνεδριακό Κέντρο Νικόλαος Γερμανός - Περίπτερο 8
Ζώνη ώρας Europe/Athens

Η συμβολή των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών στην ισότιμη πρόσβαση στη γνώση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης: Μελέτη περίπτωσης της Βιβλιοθήκης ΣΘΕ ΕΚΠΑ

11 Νοε 2026, 12:05 μ.μ.
15m
Κύρια Αίθουσα Α'

Κύρια Αίθουσα Α'

Αναλυτική παρουσίαση: (15') Υπηρεσίες πρόσβασης και συμπερίληψης στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες Υπηρεσίες πρόσβασης και συμπερίληψης στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες

Ομιλητές

Παναγιώτα Μπουρογιάννη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Παναγιώτα Ναστούλη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Περιγραφή

Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, η διεύρυνση της ψηφιακής πληροφορίας και οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της ακαδημαϊκής έρευνας δημιουργούν νέες ευκαιρίες, αλλά και νέες μορφές ανισότητας ως προς την πρόσβαση στη γνώση. Παράλληλα με τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, αναδεικνύονται οι ανισότητες στην πρόσβαση στην πληροφορία και στις ψηφιακές τεχνολογίες, οι οποίες επηρεάζουν την ισότιμη συμμετοχή των φοιτητών και των ερευνητών στην εκπαιδευτική και ερευνητική διαδικασία.
Η παρούσα εργασία διερευνά τον ρόλο της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης ως θεσμού κοινωνικής πολιτικής και συμπεριληπτικής πρόσβασης στη γνώση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση και μελέτη περίπτωσης της Βιβλιοθήκης της Σχολής Θετικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο οι σύγχρονες ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες συμβάλλουν στη μείωση των πληροφοριακών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων, παρέχοντας ελεύθερη πρόσβαση σε διεθνείς επιστημονικές βάσεις δεδομένων και ηλεκτρονικούς πληροφοριακούς πόρους, υπηρεσίες πληροφοριακής παιδείας, υποστήριξη της ανοικτής επιστήμης, καθώς και υποδομές προσβασιμότητας σε συνεργασία με τη Μονάδα Προσβασιμότητας του Ιδρύματος.
Παράλληλα, εξετάζονται οι δυνατότητες αξιοποίησης εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως ευφυείς ψηφιακοί βοηθοί, εργαλεία υποβοήθησης της βιβλιογραφικής αναζήτησης και τεχνολογίες προσβασιμότητας, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση των υπηρεσιών των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Υποστηρίζεται ότι η αποτελεσματική ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης προϋποθέτει ανθρωποκεντρική προσέγγιση, σεβασμό στις αρχές της διαφάνειας, της δεοντολογίας και της ακαδημαϊκής ακεραιότητας.
Η εργασία καταλήγει ότι οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες αποτελούν κρίσιμους παράγοντες συνοχής και ισότητας των ευκαιριών και ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, όταν αξιοποιείται υπεύθυνα, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης στη γνώση και της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.

Περίληψη (Αγγλικά)

The rapid development of Artificial Intelligence (AI), the expansion of digital information, and the continuously increasing demands of academic research create new opportunities, but also new forms of inequality in access to knowledge. Alongside socioeconomic inequalities, inequalities in access to information and digital technologies are emerging, affecting the equitable participation of students and researchers in the educational and research process.

The present study investigates the role of the academic library as an institution of social policy and inclusive access to knowledge in the age of Artificial Intelligence. Through a literature review and a case study of the Library of the School of Sciences of the National and Kapodistrian University of Athens (NKUA), the study analyses the ways in which contemporary academic libraries contribute to reducing informational and educational inequalities by providing free access to international scientific databases and electronic information resources, information literacy services, support for open science, as well as accessibility infrastructure in cooperation with the University’s Accessibility Unit.

Furthermore, the study examines the potential of Artificial Intelligence applications, such as intelligent digital assistants, tools supporting literature searching, and accessibility technologies, with the aim of further enhancing academic library services. It argues that the effective integration of Artificial Intelligence requires a human-centred approach and respect for the principles of transparency, ethics, and academic integrity.

The study concludes that academic libraries are critical institutions for social cohesion and equal opportunities and that Artificial Intelligence, when used responsibly, can act as a catalyst for strengthening equitable access to knowledge and inclusive education.

Λέξεις Κλειδιά ισότιμη πρόσβαση, Τεχνητή Νοημοσύνη,βιβλιοθήκες
Τίτλος (Αγγλικά) The Contribution of Academic Libraries to Equitable Access to Knowledge in the Age of Artificial Intelligence: A Case Study of the Library of the School of Sciences, National and Kapodistrian University of Athens (NKUA)
Λέξεις Κλειδιά (Αγγλικά) Equitable Access, Artificial Intelligence, Libraries

Author

Παναγιώτα Μπουρογιάννη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Συν-συγγραφέας

Παναγιώτα Ναστούλη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Υλικό Εισήγησης