Ομιλητές
Περιγραφή
Η ραγδαία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στις υπηρεσίες των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών εγείρει σύνθετα δεοντολογικά ερωτήματα, τα οποία συχνά παραμένουν αόρατα στην καθημερινή πρακτική. Το προτεινόμενο εργαστήριο, πιλοτικά εφαρμοσμένο στο πλαίσιο του CIVIS BIP & Staff Week (Μασσαλία, 2026), προσκαλεί τους/τις συμμετέχοντες/ουσες σε μια βιωματική διαδικασία δεοντολογικής διαβούλευσης πάνω σε πρωτότυπες μελέτες περίπτωσης, εμπνευσμένες από πραγματικά διλήμματα βιβλιοθηκών: από τις παραισθήσεις (hallucinations) της ΤΝ στις βιβλιογραφικές αναφορές και την προστασία προσωπικών δεδομένων, έως το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, την εξάρτηση από εμπορικούς παρόχους, την προσβασιμότητα και την επαγγελματική ταυτότητα των βιβλιοθηκονόμων στην εποχή της γενετικής ΤΝ.
Οι συμμετέχοντες/ουσες, οργανωμένοι/ες σε μικρές ομάδες, καλούνται να επεξεργαστούν μία μελέτη περίπτωσης μέσα από μια δομημένη διαδικασία δεοντολογικής διαβούλευσης, που περιλαμβάνει τον εντοπισμό των εμπλεκόμενων μερών, την ανάδειξη των βασικότερων ηθικών κινδύνων και τη διατύπωση συγκεκριμένων θεσμικών προτάσεων, με τη μορφή πολιτικών, πρακτικών μέτρων ή επαγγελματικών αξιών που πρέπει να διαφυλαχθούν. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη συλλογική παρουσίαση και συζήτηση των συμπερασμάτων κάθε ομάδας στην ολομέλεια, ενθαρρύνοντας τον διάλογο και τη διαμοιρασμένη μάθηση.
Στόχος του εργαστηρίου είναι η καλλιέργεια κριτικής, συλλογικής σκέψης γύρω από τη δεοντολογική χρήση της ΤΝ στις βιβλιοθήκες, η ανάδειξη του ρόλου των βιβλιοθηκονόμων ως ενεργών διαμορφωτών πολιτικής και όχι απλών χρηστών τεχνολογίας, καθώς και η παραγωγή αξιοποιήσιμων προτάσεων που οι συμμετέχοντες/ουσες θα μπορούν να μεταφέρουν στους οργανισμούς τους. Το υλικό του εργαστηρίου (μελέτες περίπτωσης, εργαλεία διαβούλευσης) θα διατεθεί υπό άδεια ανοικτής πρόσβασης, στο πνεύμα των αρχών του Creative Commons. Απευθύνεται σε βιβλιοθηκονόμους, χωρίς να απαιτείται εξειδικευμένη τεχνική γνώση. Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων/ουσών: 25 άτομα. Διάρκεια: 70-90 λεπτά.
Περίληψη (Αγγλικά)
The rapid integration of Artificial Intelligence (AI) into academic library services raises complex ethical questions that often remain invisible in everyday practice. This workshop, piloted at the CIVIS BIP & Staff Week (Marseille, 2026), invites participants into a hands-on process of ethical deliberation built around original case studies inspired by real-world library dilemmas: from AI "hallucinations" in bibliographic references and data privacy in recommendation systems, to the environmental footprint of large language models, dependency on commercial vendors, accessibility, and the professional identity of librarians in the age of generative AI.
Working in small groups, participants engage with one case study through a structured process of ethical deliberation, which includes identifying the stakeholders involved, surfacing the most significant ethical risks, and formulating concrete institutional proposals, expressed as policies, practical measures, or professional values to be safeguarded. The session culminates in the collective presentation and discussion of each group's conclusions in plenary, fostering dialogue and shared learning.
The workshop aims to cultivate critical, collective reflection on the ethical use of AI in libraries, to position librarians as active policy-shapers rather than passive technology users, and to generate actionable proposals participants can bring back to their own institutions. Workshop materials (case studies and deliberation tools) will be made available under an open licence, in keeping with Creative Commons principles. It is addressed to librarians, requiring no prior technical expertise. Maximum number of participants: 25. Duration: 70-90 minutes.
| Λέξεις Κλειδιά | Ηθική_Τεχνητής_Νοημοσύνης Πληροφοριακή_Παιδεία Ακαδημαϊκές_Βιβλιοθήκες Συμμετοχική_Μάθηση Μελέτες_Περίπτωσης |
|---|---|
| Τίτλος (Αγγλικά) | The Library Facing the Dilemmas of Artificial Intelligence: A Participatory Workshop of Ethical Deliberation |
| Λέξεις Κλειδιά (Αγγλικά) | AI-Ethics Information_Literacy Academic_Libraries Participatory_Learning Case_Studies |